C-H-A-M.COM SỐNG CUỘC ĐỜI BẠN MUỐN.

Tháng 1 và sự kết nối

T

Khi kết nối bị đánh mất

Black Mirror là một chương trình truyền hình khoa học viễn tưởng ăn khách, với nội dung tập trung khai thác mối quan hệ giữa con người và công nghệ. Năm 2014, tập phim đặc biệt được phát sóng, là một trong những tập phim xuất sắc nhất trong toàn bộ seri, những thước phim cuối cùng trong tập này đã để lại những ám ảnh sâu sắc cho nhiều người xem: Vào một ngày giáng sinh, giữa khung cảnh một trung tâm mua sắm tấp nập đông vui người qua lại, người ta thấy một bóng người màu đỏ, trông như một người đàn ông. Anh ta đang đứng giữa dòng người. Không ai nom thấy mặt mũi anh ta như thế nào, cũng không ai nghe được anh ta đang nói gì. Đồng thời, đối với người đàn ông ấy, những người xung quanh chỉ còn là những bóng trắng di chuyển cùng thứ âm thanh méo mó. Từ khoảnh khắc đó kéo dài đến mãi mãi. Anh ta đang chịu một hình phạt kinh khủng nhất. Anh ta đã bị CHẶN bởi tất cả mọi người, trong một thế giới thực. Một thế giới khi tất cả mọi người đều được cấy vào trong nhãn cầu một thiết bị điện tử, thiết bị giúp cho việc block (chặn)  một ai đó vì bất kỳ lý do gì (không muốn liên quan đến họ nữa, hay tránh xa những rắc rối liên quan đến người đó) trở nên khả thi và đơn giản hơn.

Dù tập phim nằm trong show truyền hình được gắn mác khoa học viễn tưởng – không có thực ngoài đời, thế nhưng không ai bảo đảm trong tương lai, những thiết bị như thế sẽ không tồn tại.

Tháng 1 năm 2020, trang BBC News đưa tin về một thiết bị áp tròng thông minh đầu tiên trên thế giới hiện đang trong quá trình hoàn thiện và có khả năng sẽ được bán ra thị trường trong tương lai. Thiết bị hứa hẹn một sự hợp nhất toàn vẹn giữa thông tin số liệu và thế giới thực mà mắt ta đang quan sát. Những thông số, thông tin giờ đây được hiển thị trong không gian, ngay trước mắt người dùng. Không cần kè kè bên mình một thiết bị di động nào, giờ đây thế giới với toàn bộ thông tin trải ngay trước mắt chúng ta. Những bước tiến phi thường của khoa học.

 

Cũng trong tháng vừa rồi, tôi được đọc cuốn Thiên thần và ác quỷ, một trong những tiểu thuyết đã vinh danh tên tuổi của nhà văn Dan Brown. Đặt trong thời điểm hiện tại, tác phẩm được xuất bản năm 2000 này đã cho thấy một khả năng nhìn xa trông rộng của tác giả về tương lai, nơi mối tương quan giữa khoa học và giống loài khai sinh ra khoa học- con người có thể trở nên tồi tệ như thế nào, những lo lắng giữa sự phát triển khoa học có thể ảnh hưởng đến con người ra sao:

những kỹ thuật lúc đầu hứa hẹn khả năng kết nối chúng ta cuối cùng cũng khiến chúng ta bị chia rẽ. Mỗi chúng ta giờ đây được kết nối với thế giới bằng kỹ thuật điện tử, để rồi lại cảm thấy cô đơn hơn trước…Chúng ta đang lao rất nhanh, đến mức không thể kìm giữ nổi. Sự rạn nứt giữa các cá thể đang lớn dần lên, tôn giáo thì bị bỏ lại đằng sau, loài người đối mặt với một khoảng trống trong tâm hồn. Chúng ta vật vã tìm ý nghĩa của cuộc sống. Và chúng ta bắt đầu cảm thấy tuyệt vọng.

Sự cô đơn của cuộc sống hiện đai đang dần len lỏi trong mọi ngõ ngách tâm hồn khi chất lượng kết nối giữa người với người đang đi xuống.

 

Ở một khía cạnh khác, chúng ta biết rằng khí hậu ngày một trở nên khắc nghiệt hơn, và những thay đổi ấy diễn ra nhanh đến mức chóng mặt chỉ trong vài chục năm trở lại đây. Nhưng phải đến giữa năm 2019, nhiều người trong chúng ta (trong đó có tôi) mới kinh ngạc biết rằng chỉ tính từ tháng 1 đến tháng 8 năm 2019, Amazon, nơi cung cấp phần lớn nguồn dưỡng khí cho sinh vật trên trái đất đã đang phải gánh chịu hơn 30,000 trận cháy rừng. Chưa kể đến những thảm họa thiên tai khủng khiếp trong vài năm trở lại đây đều có liên quan đến sự nóng lên của trái đất. Để phục vụ cho những mưu cầu ích kỉ, con người đang phải gánh chịu những hậu quả to lớn từ việc đánh mất kết nối với tự nhiên.

Và điều gì sẽ xảy ra nếu con người cũng đang đi trên con đường đánh mất kết nối với chính đồng loại của mình?

 

Tìm lại kết nối

Trên thực tế, nhiều phong trào về nhân quyền như #Blacklivesmatter, #Metoo,… sẽ không thể đạt được thành công vang dội nếu không nhờ sức mạnh lan tỏa trên mạng xã hội. (Nếu không có những thông tin quý giá được chia sẻ trên mạng, cùng những phát minh của khoa học công nghệ, cá nhân tôi cũng không viết được bài này.) Không thể phủ nhận khoa học, công nghệ có rất nhiều mặt tích cực, và cuộc sống hiện tại của con người trở nên tốt đẹp hơn nhờ sự gắn bó mật thiết với khoa học và công nghệ. Vậy nên không thể tìm lại sự kết nối chân chính bằng việc “vào hang lên núi” tách biệt với thế giới, nói Không với các thiết bị công nghệ, khóa các tài khoản mạng xã hội…

Câu hỏi quan trọng hơn Dùng hay không dùng chính là Dùng như thế nào.

Không chạy trốn khỏi kẻ thù của bạn, mà hiểu kẻ thù của bạn, hóa ra không phải là thế giới- sự chán ghét thời đại- mà chính là những kênh mà bạn phải “chạm trán” với chúng mỗi ngày để liên kết với thế giới. – Jenny Odell.

Nằm trong tay chúng ta, mỗi cá nhân đều có quyền lựa chọn cách tương tác, cách kết nối trong thời đại công nghệ số mà không nhất thiết phải bị phụ thuộc vào những thiết bị. Thay đổi đôi khi chỉ từ những hành động nhỏ như đặt điện thoại xuống để ngắm bầu trời nhuộm màu tím ngắt trong  một buổi hoàng hôn, hay để điện thoại cách xa bàn ăn trong khi dùng cơm với gia đình. Hay áp dụng một trong những quy tắc khi dạo chơi của Finch để thưởng thức trọn vẹn những chuyến du lịch bên người thân yêu.

Những quy tắc khi dạo chơi của Finch

  1. Không có quy tắc nào cả bởi cuộc sống vốn đã được tạo nên từ quá nhiều quy tắc
  2. Nhưng có 3 “chỉ dẫn” (nghe đỡ cứng nhắc hơn so với “quy tắc”)
    a) Không sử dụng điện thoại để tìm đường đến đó. Chúng ta phải thực hiện thao cách cũ, tức là học cách đọc bản đồ thực sự. – Những ngày tươi đẹp, Jennifer Niven

Với kinh nghiệm gần đây nhất được áp dụng trong chuyến du lịch ngắn ngày trong tháng vừa rồi, tôi tin những điều thu được nhờ tuân thủ một quy tắc đơn giản ấy là vô cùng đáng giá. Bắt trọn khoảnh khắc dải cầu vồng vắt ngang qua nền trời xám mây trong một ngày mưa lạnh. Ngắm nhìn khung cảnh nông thôn từ trên cao khi được ngập mình trong làn suối nóng. Chia sẻ cho nhau những câu chuyện trên quãng đường di chuyển. Trọn vẹn tận hưởng những món ăn ngon của địa phương. Và thầm cảm thấy may mắn vì được trải nghiệm những điều ấy.


Cảm ơn tháng 1 cùng những điều kết nối tôi với cuộc sống này.

1 Comment

By Hang Nguyen
C-H-A-M.COM SỐNG CUỘC ĐỜI BẠN MUỐN.

Chủ đề

Dòng thời gian

Dấu trang của CHAM