C-H-A-M.COM SỐNG CUỘC ĐỜI BẠN MUỐN.

Về cuốn sách: Sơn ca vẫn hót

V

Năm 1939, khi cuộc chiến của Hitler đang dần mở rộng phạm vi trên nước Pháp. Nó bắt đầu len lỏi, tìm đến và gõ cửa từng căn nhà, dù là những vùng thôn quê hẻo lánh.

Cuộc chiến đã thay đổi hoàn toàn cuộc đời của hai con người, và dĩ nhiên, của cả những người xung quanh họ. Những người bị kéo vào cuộc chiến này, dù tự nguyện hay do hoàn cảnh ép buộc, hẳn đều nhận ra rằng từ giây phút đó, cuộc đời họ sẽ không bao giờ còn có thể vẹn nguyên như trước nữa.

Một câu chuyện về sự khốc liệt và đắng cay nhưng cũng đầy tình yêu và tính nhân văn của những con người, đặc biệt là những người phụ nữ, trong Thế chiến thứ 2.

Isabelle

Cứng đầu, kiên quyết và ngông cuồng, nàng là một chú ngựa hoang dã. Isabelle tượng trưng cho một tinh thần không bị khuất phục. Chiến tranh nổ ra, nàng là kiểu người sẽ hiên ngang cầm súng, đứng ngang hàng với những người đàn ông, tiên phong trong cuộc chiến chống lại kẻ thù. Nếu như mọi việc được phép diễn ra như thế. Nhưng bởi những định kiến trong xã hội lúc bấy giờ, nàng đã phải chật vật trên con đường tìm chỗ đứng trong cuộc chiến bảo vệ tổ quốc. Hoàn cảnh không trói buộc nàng được lâu, với ý chí sôi sục cháy bỏng trong tim, Isabelle cuối cùng cũng tìm thấy con đường kháng chiến dành cho riêng mình, một nhiệm vụ không ai khác thích hợp hơn nàng. Bí danh Sơn ca đã ra đời từ đó: người vận chuyển. Nàng cùng với những người đồng đội của mình, đã cứu thoát hàng trăm phi công của quân Đồng Minh bị Đức bắn rơi trên đất Pháp, và nhờ đó, họ có thể trở về quê hương, đoàn tụ với gia đình. Công việc chứa những cạm bẫy hiểm nguy đủ khiến cho bất kỳ người đàn ông cũng phải ngao ngán. Vậy nên người ta chẳng đời nào nghi ngờ rằng với một ngoại hình mong manh như thế, nàng lại chính là Sơn ca khét tiếng, kẻ vô cùng táo bạo và liều lĩnh, vượt qua những tai mắt của kẻ thù. Nàng trở thành một mối đe doạ khiến chúng phải e dè và ráo riết truy lùng. Một người dám đi theo đức tin của mình, không chịu bị lép vế bất kỳ ai. Dường như nàng không biết sợ hãi là gì.

Nhiệm vụ không chỉ đặt mạng sống của Isabelle vào vòng hiểm nguy, mà còn khiến cho nàng trở nên cô lập. Bởi tính chất của công việc có thể khiến người thân của mình bị liên luỵ, nàng không những phải giấu diếm nó với gia đình, mà còn phải hứng chịu những hiểu lầm đáng tiếc. Đó là sự cô độc, là mặt tối của người chiến sĩ lẩn khuất trong bóng tối như nàng. Với một trái tim quả cảm và bất khuất, Sơn ca – Isabelle đã trở thành một biểu tượng, và giai thoại về người con gái ấy vẫn còn được nhắc lại và ngợi ca cho đến mãi sau này.

Gai góc và can trường là thế, Isabelle cũng là một cô gái khao khát được yêu thương và hết lòng vì tình yêu. Trong hoàn cảnh ấy, tình cảm đôi lứa có lẽ là điều xa xỉ nhất, và vì thế mà mỗi giờ khắc bên người nàng yêu đều có thể là lần cuối cùng. Mỗi nụ hôn đều có thể là lời từ biệt. Nhưng chính tình yêu đã dẫn dắt nàng đến với con đường chiến đấu này, và cũng vì tình yêu, nàng còn tiếp tục chiến đấu.

Tình yêu.

Nó là sự khởi đầu và kết thúc cho mọi thứ, là nền móng, là trần nhà, là không khí ở giữa.

Ở một diễn biến khác.

Vianne

Cuộc chiến cuối cùng cũng đã gõ cửa vào ngôi nhà của gia đình Vianne, của đôi vợ chồng trẻ và đứa con gái tám tuổi. Đêm hôm ấy, dưới ánh trăng ấy, người chồng nói với cô: Anh bị động viên rồi. Từ lúc đó, cuộc đời cô sẽ sớm bước vào những năm tháng tàn khốc mà khó có thể tưởng tượng được.

Khác với Isabelle không biết sợ là gì, Vianne lo sợ đủ thứ.

Sợ người chồng mà nàng hết mực yêu không trở về, hoặc tệ không kém, sợ anh trở về nhưng  không còn là người đàn ông ngọt ngào, người đã ân cần bên cạnh, che chở nàng suốt mười mấy năm qua, sợ đứa con gái bé bỏng của mình không có cái ăn, không đủ ấm trong mùa đông khắc nghiệt,… Chính những nỗi sợ ấy có lẽ đã khiến một người phụ nữ vốn mỏng manh và yếu ớt như Vianne có thể tồn tại qua cuộc chiến tàn bạo này.

Nếu như Isabelle đã chiến đấu đưa những người phi công gặp nạn an toàn trở về quê hương thì Vianne đã làm gì?

Vianne đã cố gắng, để sống sót.

Một câu trả lời nghe qua dường như không thể đơn giản hơn nhưng chỉ những ai thực sự trải qua mới hiểu nó không hề dễ dàng. Bởi trong câu trả lời đó, chứa đựng biết bao tủi nhục, nghiệt ngã và đắng cay. Không nổi danh và được người đời ca ngợi như Isabelle, Vianne chỉ đơn giản muốn sống một cách lặng lẽ để giữ an toàn cho đứa con gái nhỏ, để còn sống sót chờ đến ngày người chồng trở về khi chiến tranh kết thúc. Nhưng chẳng vì thế mà mọi chuyện dễ dàng. Trong chiến tranh thì có gì là dễ dàng? Khi trong nhà, nguồn thực phẩm ngày càng cạn kiệt, nguồn nhiên liệu để giữ cho hai mẹ con sống qua mùa đông băng giá cũng vơi đi cho đến khi chẳng còn gì, đồ nữ trang cũng bán dần bán dần để đổi lại miếng ăn cho đứa con gái bé bỏng đang tuổi ăn tuổi lớn. Bảo vệ một đứa trẻ trong thời chiến là dằn bụng nhịn đói đến lả cả người để cho con mình được ăn, bảo vệ một đứa trẻ là sợ hãi nhưng không được yếu đuối, là đôi khi đi ngược lòng tự trọng để giữ con được sưởi ấm qua mùa đông băng giá, khắc nghiệt. Đã có biết bao nhiêu khoảnh khắc, như khi chị nghe tin dữ về người chồng nơi chiến trường, khi người bạn thân của mình bị bắt… tưởng như người phụ nữ ấy đã đến rất gần với sự buông bỏ, để mặc cho cái chết đến đón và đưa mình đi, nhưng rồi chị lại phải nuốt trôi xuống. Bởi chị phải mạnh mẽ, vì Sophie, con gái của chị. Tự tử ư, nhục nhã ư, khổ đau ư… những điều đó chẳng còn ý nghĩa gì.

Chị sẽ giết con chị trước hay quẳng chúng ra đường cho chúng tự tồn tại?

Chua chát là thế, nhưng lại là sự thật. Vianne chịu đựng và an phận, bởi cô có một gia đình cần bảo vệ. Đối với cô đó là việc quan trọng nhất trên đời. Cô tìm mọi cách chỉ để giữ mình sống sót, bởi là một người mẹ tồi thế nào khi dám liều lĩnh để bỏ lại đứa con của mình bơ vơ giữa cuộc chiến khốc liệt này.

Nhưng, có lẽ đến khi người bạn thân, người hàng xóm, và cũng là đồng nghiệp của mình bị trục xuất. Khoảnh khắc trước giờ chia ly, người bạn trao cho chị đứa con còn quấn tã được bồng trên tay và nói “Bế lấy nó. Hãy cứu nó.”, điều gì đó đã thay đổi. Có lẽ tinh thần “Sơn ca” bên trong chị đã được đánh thức.

Vianne và Isabelle

Họ là hai chị em ruột.

Họ đã từng nếm mùi chiến tranh khi còn nhỏ. Nhưng đó là sau khi chiến tranh kết thúc, qua người cha của họ. Người cha rời biệt họ trước cuộc chiến và người cha trở về sau cuộc chiến là hai người hoàn toàn khác hẳn nhau. Chiến tranh đã thay đổi gia đình nhỏ ấy. Chiến tranh đã bắt hai cô gái nhỏ ngày ấy trả giá. Bằng mối quan hệ đổ vỡ. Giữa hai người bọn họ, và giữa bọn họ với người cha. Cuộc chiến thứ nhất, đã lấy đi người cha yêu thương và trả lại một người đàn ông khắc khổ và xa cách, người đã ruồng bỏ họ. Cuộc chiến thứ hai trong khoảnh khắc đã trả lại họ người cha mà họ khao khát tìm kiếm bấy lâu nay. Một khoảnh khắc đã hàn gắn mọi hiểu lầm, Một khoảnh khắc đã nói lên tất cả những yêu thương bị chôn vùi bấy lâu nay giữa bọn họ. Một khoảnh khắc, và họ nhận ra rằng tình yêu vẫn luôn luôn ở đó, là thật, luôn luôn là thật.

Vianne và Isabelle, hai tính cách hoàn toàn khác hẳn nhau. Trong cùng một hoàn cảnh, hai người sẽ đưa ra những quyết định xung khắc lẫn nhau. Nhưng họ đều chiến đấu, theo cách của riêng mình. Họ đều cố gắng làm những gì mà ở vị trí của mình, họ cần phải làm. Và như thế, thật khó có thể nói rằng ai là người quả cảm hơn, hay sự hi sinh của ai mới là vĩ đại hơn.

Chiến tranh không phải của riêng ai. Nhưng chiến tranh lại là của tất cả mọi người. Của những người đàn ông trực tiếp tham chiến trên chiến trường với súng bắn, bom rơi, khói lửa và chết chóc. Của những người phụ nữ phải từ biệt người chồng, người cha, người con, vừa phải sống sót, giữ cho mình tồn tại trong lúc mòn mỏi trông ngóng tin tức, cầu nguyện cho sự bình an của người thân nơi xa. Của những đứa trẻ, trong ánh mắt ngây ngô và sáng trong ấy, ngơ ngác về những chuyện đang diễn ra và sợ hãi về một điều chúng còn chưa hiểu hết.

Tôi đã đọc qua một vài cuốn tiểu thuyết lấy đề tài là Thế chiến thứ 2, như Chú bé mang pyjama sọc, Ánh sáng vô hình,… và mỗi cuốn sách đều có một vẻ hấp dẫn, một câu chuyện riêng đáng giá của nó. Cuộc chiến này, luôn là một cảm hứng văn học bất tận cho rất nhiều người viết. Bởi trong những hoàn cảnh ngặt nghèo như vậy, người ta thấy được những gì đen tối nhất, nhưng cũng thấy được những gì sáng ngời nhất.

Trong chiến tranh, chúng ta nhận ra mình là ai.

Lời văn giản dị và lôi cuốn, tác giả đã đem đến cho người đọc một cái nhìn khác biệt về những người phụ nữ trong thời chiến. Những chuyển biến của tâm lý nhân vật diễn ra rất từ từ và chỉ thực sự được bùng nổ trong những tình huống quyết định. Cuốn sách là bản hùng ca dành những người phụ nữ- những chiến sĩ thầm lặng và cuộc chiến của riêng họ.


Chuyện bên lề:

Tôi mua cuốn sách này cách đây hơn 1 năm, trong một lần đi công tác về Việt Nam. Thời điểm đó, việc tìm mua Sơn ca vẫn hót như một thách thức. Cuốn sách không thuộc dạng con cưng  của các tiệm sách nói chung và không có hàng trên mạng. Chỉ đến khi thấy cuốn sách trên kệ của tiệm sách Nhà xuất bản phụ nữ, tôi đã hiểu tại sao. Độ dày khủng của cuốn sách chắc chắn là một rào cản lớn cho hầu hết những người tò mò muốn đọc. Nhưng một khi vượt qua được rào cản đó và đầu tư thời gian cho cuốn sách, tôi tin bạn sẽ nhìn thấy ở Sơn ca vẫn hót một công trình nghệ thuật vĩ đại được tạo nên bởi một người viết tâm huyết và tài năng.

Add Comment

C-H-A-M.COM SỐNG CUỘC ĐỜI BẠN MUỐN.

Chủ đề

Dòng thời gian