C-H-A-M.COM SỐNG CUỘC ĐỜI BẠN MUỐN.

Dịch: Vì sao cái chết lại là nguồn động lực sống mạnh mẽ nhất?

D

Lời người dịch: Câu chuyện xảy ra khi tôi vẫn còn là một con bé con học tiểu học. Đó là khi đêm xuống, không gian lặng im như tờ; tôi nằm cạnh Mẹ. Rồi như thường lệ, tôi lại có một khoảng thời gian yên tĩnh để suy nghĩ…về Cái Chết của mình. Tôi tưởng tượng cảnh chính mình đang nằm dưới lớp đất lạnh lẽo, với bóng đen vây quanh. Tôi cô độc và trơ trọi. Tôi bị bỏ lại một mình. Tôi không còn gì hết. Tôi sẽ không còn được nhìn thấy Mẹ-người Mẹ thân yêu đang say giấc bên cạnh tôi lúc này nữa. Quá sợ hãi vì những ý nghĩ đó, tôi thao thức và cố nén tiếng nức nở; rồi tôi quay ra ôm chặt lấy Mẹ. Như sợ rằng nếu buông tay ra thì Mẹ sẽ biến mất.

Nhớ lại những lúc đó, tôi biết mình luôn bị ám ảnh bởi Cái Chết, bây giờ vẫn vậy. Thế nhưng, dường như nỗi sợ của đứa trẻ ngày đó giờ đã phai nhạt đi nhiều, vì tôi biết rằng:

Chẳng phải Cái Chết, mà một cuộc sống mà không ra sống mới là điều đáng sợ. Không cần một cuộc đời bất tử; hãy cứ sống thôi. – Natalie Babitt  


Cứ mỗi tháng một lần, tôi lại ghé thăm khu nghĩa trang của địa phương và dạo bước trong đó. Không phải là để thăm một người đã mất. Tôi có mặt ở đó là để tự nhắc nhở rằng cuộc đời mình rồi sẽ chấm dứt. Điều đó khiến tôi tỉnh ra. Đọc những “di thư” được khắc trên bia mộ của những đứa trẻ nhỏ cho đến của những người đã thọ ngưỡng gần trăm tuổi trước khi lìa đời, tôi như được sốc thêm năng lượng. Tôi không u uất, cũng không cực đoan. Đơn giản là ở đó, tôi tìm thấy được nguồn động lực quyền năng nhất, đảm bảo với bạn không phải nằm ở những dòng trích dẫn trên Insta hay Pinterest. Cũng không phải là từ video mới nhất trên Youtube. Chỉ  một và duy nhất một mà thôi: Ghi nhớ rằng rồi một lúc nào đó sớm thôi ta sẽ biến mất khỏi cuộc đời này.

Còn lại bao nhiêu mùa hè?

… chẳng còn phút giây nào để suy ngẫm về kết thúc của cuộc đời mình. Trong khi thời gian của chúng ta thì cứ cạn dần, cạn dần.

Seneca, nhà triết học La Mã sống cách chúng ta 2000 năm, người lãnh đạo phong trào chuyển đổi sang chủ nghĩa triết học khắc kỷ. Một trong những ghi chép của ông ấy mang tên “Về sự ngắn ngủi của cuộc đời” nhắc ta rằng Thời gian của chúng ta đang cạn dần. Và một phát ngôn lỗi lạc nữa của ông, đó là “Cuộc đời thực sự không quá ngắn ngủi”. Vấn đề là ta đã tốn biết bao thời gian quý giá đó vào những thứ vô nghĩa: bận tâm về suy nghĩ của người khác, hùa theo những câu chuyện phiếm, phí phạm cuộc đời thực sự vào mạng xã hội hay những điều không cần thiết. Nếu những điều này đang diễn ra, thì cuộc đời bạn đang sống đã mất đi ý nghĩa và trở nên mờ nhạt. Không nghi ngờ gì mỗi ngày chúng ta đều rơi vào tình trạng quá tải, làm việc quá sức, và tâm trí lúc nào cũng như bị kéo căng. Nên chẳng còn phút giây nào để suy ngẫm về kết thúc của cuộc đời mình. Trong khi thời gian của chúng ta thì cứ cạn dần, cạn dần. Khi nghĩ về điều đó, tôi thường thích nghĩ theo hướng:

Tôi còn tận hưởng được bao nhiêu mùa hè nữa?

Còn bao nhiêu nữa những buổi sáng sớm tháng Sáu, tôi ngồi nhấp từng ngụm cà phê khi ánh nắng mặt trời còn chưa ló dạng?

Tôi còn bao nhiêu nữa, những phút giây bên con nhỏ, gia đình, và người yêu thương?

Còn bao nhiêu thời gian để thêm một ngày nữa tôi lại được tiếp tục làm những điều yêu thích?

Không có đáp án nào thỏa mãn những câu hỏi ấy thế nhưng tôi biết rõ là kết thúc ấy rất gần, gần hơn chúng ta tưởng, và mỗi ngày ta có chính là một món quà. Hãy thử xem vì sao nhắc nhở về cái chết lại là một động lực mãnh liệt thúc đẩy cuộc sống và là nguồn sức mạnh vô song để có một sống sâu hơn, có ý nghĩa hơn.

Những câu hỏi hóc búa

Nhắc nhở về cái chết của chính mình sẽ khiến bạn đưa ra những thắc mắc, những câu hỏi khó trả lời nhất về cuộc sống. Dù đó là những điều chúng ta thường tảng lờ nhưng chúng không biến mất mà luôn tồn tại âm thầm, lặng lẽ:

Tôi là ai?

Tại sao tôi tồn tại?

Cuộc sống này có dành cho tôi?

Con đường tôi đang đi là của tôi, hay tôi đang bước đi trên con đường của người khác?

Những vấn đề nan giải, dễ bị né tránh bằng cái cớ như bận rộn, sự ồn ào huyên náo, những đòi hỏi không ngừng nghỉ ở một thế giới tồn tại trong nền văn minh điện tử. Chẳng ai chịu nhìn trực diện vào vấn đề đó cho đến khi bị ai đó (hoặc có thể là chính chúng ta) đẩy vào tình cảnh khủng hoảng. Lúc nào cũng là như vậy. Nhưng những đáp án quyền năng nhất lại nằm trong những câu hỏi ấy. Khi đó, bạn chẳng còn cách nào khác là phải thành thật với chính mình, thay vì mắc kẹt trong mớ bòng bong của tư duy-những điều ta thường tin. Tự hỏi mình những câu hỏi khó cũng là lúc chúng ta nhìn quanh và bắt đầu nhận thức rõ ràng đâu là điều quan trọng… Và buông bỏ những gì không phải.

Nói lời tạm biệt với những gì không ích lợi

Khi chuyển nhà từ New York tới Phoenix, tôi đã được trải nghiệm một khoảnh khắc vỡ òa. Không, nó lại không phải giây phút ngỡ ngàng trước cảnh hoàng hôn tuyệt đẹp, dù đó là điều yêu thích của tôi. Mà đó là lúc tôi nhận ra rằng kích thước của tủ đựng quần áo còn lớn hơn nhiều căn hộ cũ tại Manhattan. Chưa hết, càng ngày không gian rộng lớn ấy vẫn ngày một bị lấp đầy bởi những thứ mà tôi mang về. Cho đến một ngày, khi chuẩn bị ngồi thiền (vâng, cái tủ ấy to gấp đôi phòng tập thiền), tôi phát hiện thậm chí chẳng còn chỗ nào trống để ngồi thiền nữa. Đưa mắt nhìn quanh, choán hầu hết căn phòng là những đồ đạc mà tôi chẳng mấy khi rờ tay đến. Tôi choáng váng. Giống y như cuộc sống: những điều thừa thãi xâm chiếm toàn bộ mọi không gian. Nhắc nhở rằng rồi cuộc đời này sẽ hết giúp ta nhìn thấu những điều vô ích quanh mình. Có thể là những thói quen, lối tư duy, môi trường, và thậm chí là con người. Bước này sẽ giúp bạn giải phóng mình khỏi gánh nặng thường tồn tại trong cuộc sống: quá tải vì những điều đang diễn ra và tưởng như chẳng bao giờ có hồi kết. Khi một khoảng trống được mở ra, mọi thứ dường như sáng hơn, rõ hơn và ta lại thấy như được tiếp đầy năng lượng để tiếp tục khám phá những khát khao.

Ước mơ

“Nhưng Tommy… Tôi cũng không biết. Tôi thực sự không biết nữa” – tôi đang ngồi trò chuyện với khách hàng của mình, và tôi không đồng ý với điều cô ấy vừa nói. Cô ấy ở đây là có lý do và tôi không định thay cô ấy tháo gỡ vấn đề này. Dĩ nhiên tôi có nói thẳng ra khi đó và sâu thẳm bên trong tôi cũng lo ngại. Tôi tin chắc sâu trong tim, mọi người đều biết mình muốn gì; và những tầng những lớp chồng chất theo năm tháng khiến chúng ta trở nên không còn thật lòng với chính mình. Lúc này, đòn bẩy mang tên Cái Chết sẽ buộc ta phải thành thật, không nhìn lại hay hối tiếc và dốc hết tâm can. Đôi lúc vì sợ, sợ nhục nhã, sợ thất bại hoặc đối kháng khiến ta không dám nói thẳng lên những gì mình muốn. Những nỗi sợ đó hóa ra tầm thường trước sự nhận thức rõ về cái chết của chính mình. Có một giấc mơ đang ngủ sâu trong bạn đang chờ được đánh thức. Liệu bạn có đủ can đảm để khám phá và thừa nhận nó hay không?

Tình hình khẩn cấp

Luôn luôn có cái gọi là ngày mai, tuần tới, hoặc năm sau. Cho đến khi chúng biến mất.

Một dự án phải hoàn thiện trong thời hạn là 3 tháng, trong thời điểm nước rút bạn cuống cuồng xoay sở và một cách nào đó dự án được hoàn thành? Ai cũng đều gặp tình huống tương tự. Đây chính là quyền năng của tình thế cấp bách, của thời hạn cuối cùng và của trách nhiệm: nắm rõ, tập trung, và xác định được những ranh giới để đảm bảo rằng mọi thứ sẽ hoàn tất. Nhưng bạn có thường áp dụng vào cuộc sống hàng ngày của chính mình hay không? Hầu hết mọi người chẳng ai nhận ra được sự cấp bách của cuộc đời; luôn luôn có cái gọi là ngày mai, tuần tới, hoặc năm sau. Cho đến khi chúng biến mất. Điều đẹp đẽ nhất khi nhắc nhở về sự hữu hạn của cuộc sống là luôn đặt mình trong một tình huống mang tính khẩn cấp cao độ, mỗi ngày ta có đều quý giá biết mấy. Khi đó, ta sẽ từ chối những gì không cần thiết. Ta nói cho mọi người về cảm xúc thật sự của mình. Không còn biện minh cho việc trì hoãn ước mơ, xóa bỏ sự nghi hoặc bản thân và sự không chắc chắn. Mặc cho ta vẫn cảm nhận được những điều đó, ta vẫn cứ tiếp bước cho dù điều gì có xảy ra chăng nữa. Bởi vì sẽ đau đớn hơn nhiều khi nỗi đau sinh ra từ sự hối hận hơn là việc liều lĩnh dám lao đầu vào thực hiện. Ta sẽ bắt đầu đặt niềm tin vào bản thân và thấy sự đáng giá của ước mơ ấy. Hơn tất thảy, ta hoàn toàn xứng đáng với sứ mệnh đem những ước mơ đó đến với cuộc sống thực.

Gắn kết Cái chết với Sự sống

Trong một bài phát biểu vô cùng cuốn hút tại buổi lễ phát bằng trường Stanford, Steve Jobs đã diễn đạt điều này tốt hơn hẳn tôi: “Nhớ rằng bạn sắp chết là cách tối ưu nhất mà tôi biết để ngăn chặn cái bẫy suy nghĩ rằng hình như ta đánh mất một điều gì đó. Bạn vốn luôn trần trụi. Chẳng có cớ gì mà bạn lại không nghe theo điều trái tim mách bảo”.

Vì thế, làm cách nào để tận dụng thời gian ngắn ngủi đó, đưa ra những quyết định một cách quyết liệt và sống một cuộc sống mà bạn mơ ước ngay hôm nay? Bạn không nhất thiết phải loanh quanh khu nghĩa địa như tôi, nhưng dù sao đây cũng là một cách nên thử.


Giới thiệu cho bạn những cách tôi yêu thích:

Ghi chép về “di sản” của mình: Đặt bút viết về cuộc đời bạn 20 năm, 30 năm hoặc 40 năm sau. Bạn muốn được người khác nhớ đến như thế nào? Hãy viết hết lên giấy.

Viết một bức thư cho chính mình của hiện tại: Một lần nữa, tua nhanh đến tương lai: vài ngày cuối cùng trước khi Thần Chết ghé thăm. Bạn soạn một bức thư gửi chính mình, nói về bất cứ điều gì bạn mong ước.

Thực hành thiền tập có chủ đích: Vô vàn các phương pháp thiền tập giúp bạn mường tượng về cái chết (quay trở về với đất Mẹ). Đây là những cách đẹp đẽ để nhìn trực diện vào thực tế và kết nối với điều thực sự có ý nghĩa.

Dành thời gian bên cạnh những người lớn tuổi: Tâm sự với những người già, hoặc thành viên nhiều tuổi trong gia đình. Từ chính những con người đó, bạn sẽ tìm thấy sự khôn ngoan và thông thái sáng lấp lánh tựa như những viên ngọc.

Nhắc về cái chết mỗi ngày: Dành ít thời gian mỗi ngày và củng cố bản thân những món quà ta được ban cho. Với năng lượng biết ơn này, hỏi chính mình: Hôm nay tôi sẽ đưa ra một quyết định dũng cảm nào đây?

Đây, là thời khắc của bạn. Trân trọng cái chết, không trì hoãn và đừng bao giờ nhìn lại phía sau.

 Bài viết gốc

Add Comment

By Hang Nguyen
C-H-A-M.COM SỐNG CUỘC ĐỜI BẠN MUỐN.

Chủ đề

Dòng thời gian

Dấu trang của CHAM