C-H-A-M.COM SỐNG CUỘC ĐỜI BẠN MUỐN.

Thông Điệp về Bạn (You-Message) và Thông Điệp về Tôi (I-Message)

T

Hay bí quyết truyền đạt để khiến người khác hiểu mình.


Thông Điệp về Bạn

Để hiểu rõ hơn, chúng ta hãy cùng nhau tưởng tượng (cũng có thể là hồi tưởng lại) một tình huống xảy ra trong cuộc sống thường nhật, khi bạn cảm thấy khó chịu hoặc bất mãn, hoặc nổi giận với hành động của một người cụ thể nào đó. Dưới đây là một tình huống giả tưởng, nhưng thực ra thì nó cũng khá giống với điều thường diễn ra trong thực tế của tôi.

Tôi có một bài kiểm tra vô cùng quan trọng vào ngày mai, vậy nên tối hôm nay tôi khá lo. Tôi muốn ngồi vào bàn, tập trung ôn lại những kiến thức quan trọng để yên tâm hơn; sau đó tôi sẽ nghỉ ngơi sớm để hôm sau làm bài thi cho tốt. Và rồi, người trọ cùng nhà với tôi, cô ấy bật tivi lên xem chương trình ca nhạc với âm thanh khá lớn. Chúng như đang dội vào tai tôi. Tôi cố gắng nhẫn nại. Chờ đợi. Nhưng rồi 5 phút, 10 phút trôi qua, người bạn ấy vẫn không cho nhỏ tiếng tivi đi. TÔI KHÔNG THỂ CHỊU ĐỰNG ĐƯỢC NỮA. “Tại sao con người này lại có thể vô tâm như vậy, chả lẽ cậu ấy không biết mình đang cần tập trung thế nào ư?!” Trong cơn tức tối, tôi quyết định đứng dậy và ra nói rõ cho cô ấy biết mọi chuyện này là như thế nào.

“Cậu có nhất thiết phải nghe tivi với âm thanh to như vậy không? Cậu muốn cả cái tòa nhà này biết là cậu đang xem chương trình đấy mới được hả!”

“Cậu không thấy là tớ cần tập trung như thế nào hay sao mà còn cố tình mở tivi to như vậy. Ở cùng nhau mà sao cậu vô tâm thế!”

“Cho nhỏ cái tivi đi hộ cái được không. Ồn quá rồi đấy!”

Hãy thành thật với nhau. Mặc dù có đôi chút thay đổi, nhưng đây sẽ thường là những câu nói mà tôi và bạn hay dùng trong những trường hợp như vậy phải không nào? Vậy thì không còn nghi ngờ gì nữa, chúng ta đang sử dụng chính xác cái gọi là Thông Điệp về Bạn – Thông điệp về đối phương. Tôi sẽ liệt kê thêm một vài ví dụ về Thông Điệp về Bạn.

“Dọn dẹp ngay cái đống đồ chơi bừa bãi này đi không thì bảo?”

“Con ăn nhanh lên, mãi không hết một bát cơm. Thế này thì làm sao mà lớn được!”

“Tốt hơn hết là cậu nên tập trung lắng nghe và ghi chép lại những điều người khác nói trong cuộc họp, đừng có lúc nào cũng lơ ma lơ mơ như thế.”

“Anh chẳng bao giờ chịu lắng nghe em. Anh lúc nào cũng cho rằng em là người sai mỗi khi chúng ta cãi nhau”…

Đúng vậy. Thông Điệp về Bạn là những nội dung ta nói ra đều hướng về đối phương, chủ ngữ mà dùng trong các câu nói đều bắt đầu từ Cậu, Bạn, Anh, Em,… Khi ta sử dụng Thông Điệp về Bạn, thì điều mà ta đang truyền tải hay ám chỉ, đó chính là đối phương đang có vấn đề và vấn đề đó cần phải được giải quyết.

Vấn đề có thực sự là ở đối phương?

Chúng ta hãy quay trở lại tình huống của tôi ở đầu bài viết. Theo bạn thì vấn đề có thực sự xuất phát từ người bạn đang gây ra âm thanh ồn ào hay là Tôi-người đang muốn tập trung để chuẩn bị cho bài thi ngày hôm sau? Ai là người lo lắng cho bài thi? Ai là người muốn xem lại bài học và nghỉ ngơi sớm để yên tâm hơn? Ai là người tức giận trong tình huống lúc đó? Chắc hẳn các bạn đã có được đáp án.

Khi ta tức giận, khó chịu hay không hài lòng với một ai đó thì vấn đề hoàn toàn không phải là ở đối phương mà chính là bản thân ta.

Trong lúc bấy giờ tôi rất cần sự yên tĩnh để ôn bài và để có thể ngủ sớm. Bởi vì ngày mai là một ngày vô cùng quan trọng đối với tôi. Nên tôi rất lo lắng. Và âm thanh ầm ĩ đó, khiến tôi không tài nào tập trung nổi. Sự lo lắng của tôi bị đẩy lên cao hơn và nó khiến tôi khó chịu với người đang tạo ra âm thanh đó. Nếu bạn là tôi, bạn sẽ muốn giải quyết tình huống theo hướng thế nào? 

A. muốn người kia sẽ vặn nhỏ âm lượng xuống, để cho bạn có thể làm tiếp việc mình muốn làm.

Hay B. muốn quạt cho người kia một trận, cho họ biết là họ đang có vấn đề như thế nào. (Một cuộc khẩu chiến được dự đoán sẽ nổ ra; và nó sẽ khiến hai người khó chịu lẫn nhau. Cuối cùng thì cho dù người kia có cưỡng ép vặn nhỏ âm lượng xuống thì có thể bạn cũng sẽ chẳng thể nào tập trung nổi vì dư âm cuộc tranh cãi với cô bạn cùng phòng càng khiến bạn khó chịu hơn trước)

Nếu câu trả lời là B, dù sao đó cũng là lựa chọn của bạn. Nhưng hãy cứ thử ngó qua một chút phần tiếp theo xem bạn có muốn thay đổi ý kiến của mình hay không nhé! Còn nếu như lựa chọn A, tôi sẽ tặng bạn một bí quyết nhỏ để có thể khiến điều bạn mong muốn thành sự thực. Hãy sử dụng:

THÔNG ĐIỆP VỀ TÔI

Thông Điệp về Tôi có nghĩa là tất cả những điều bạn nói ra sẽ là về chính bản thân mình; thay vì nhận xét hay đánh giá người khác. Mọi lời nói bạn sẽ truyền tải đều là bắt nguồn từ bên trong bạn: cảm nhận của bạn, suy nghĩ của bạn trong tình huống lúc bấy giờ.

Ba điều tạo nên Thông Điệp về Tôi.

  1. SỰ THỰC: hãy chỉ nói một sự thật vô cùng giản đơn, chính xác. Khi ta dùng từ Sự Thực, bạn cần cố gắng (từ khóa: cố gắng) nhìn vào tình huống lúc bấy giờ một cách đơn giản nhất và chính xác nhất, lưu ý là đừng thêm thắt gì vào cả. Ta nên tránh sử dụng những từ như: cố ý, chẳng bao giờ, lúc nào cũng,… Vì thế sẽ không phải là Anh chẳng bao giờ lắng nghe tôi mà là Em thấy rằng anh đang không tập trung nghe những gì em nói. Không phải là Nếu con lúc nào cũng bừa bộn như thế này mà là Nếu đồ đạc của con lung tung như thế này.

Hãy nhớ: một sự thật giản đơn.

  1. ẢNH HƯỞNG: Đây là ảnh hưởng đến chính bạn. Bởi vì chính xác thì người đang bị ảnh hưởng bởi tình huống hiện tại là bạn, người đang khó chịu hay bất mãn cũng chính là bạn mà thôi. Còn đối phương, họ cảm thấy hoàn toàn bình thường (và họ sẽ cảm thấy bình thường nếu không bất ngờ bị bạn xả một tràng tức giận về thái độ hoặc hành động của họ). Hãy nói cho họ hiểu rằng bạn đang bị ảnh hưởng như thế nào. Sẽ không phải là (con lúc nào cũng bừa bộn như thế này) thì làm gì có đứa nào thèm lấy, hay (Anh chẳng bao giờ lắng nghe tôi) thế cho nên lúc nào mình cũng cãi nhau như thế này. Mà sẽ là:

(Nếu đồ đạc của con lung tung như thế này) Khách của mẹ sẽ chuẩn bị đến đây và mẹ nghĩ rằng sẽ không hay khi người ta đánh giá nhà mình bừa bộn như thế này.

(Em thấy rằng anh đang không tập trung nghe những gì em nói) Và nó khiến em buồn chán hơn

  1. CẢM NGHĨ: Hãy chia sẽ cảm xúc chân thành và thật lòng của bạn cho người đó biết. Bạn có thực sự ghét người đó không? Bạn có thực sự cho rằng họ xấu tính và khắc nghiệt như vậy không? Hay chỉ là trong khoảnh khắc đó, hành động của họ, thái độ của họ đang có liên hệ tới một nỗi bất an, lo lắng nào đó bên trong; để rồi cuối cùng biến thành sự bất mãn, thành cơn giận dữ của bạn.  

99% con người là người tốt – Michael Heppell

Và tôi cũng luôn tin như vậy. Trong cuộc sống thường nhật, mỗi khi có ai đó làm điều gì khiến ta khó chịu thì rất ít khi là do người đó cố tình. Hãy nghĩ xem loại người thuộc 1% còn lại đó, liệu có bao nhiêu khả năng là ta sẽ gặp phải nếu như không muốn nói là không có. Mọi chuyện chỉ bởi vì người đó không thực sự biết chuyện gì đang diễn ra với bạn, họ không thể hiểu nỗi lo của bạn, không thể hiểu điều mà bạn mong muốn là gì thế cho nên, một cách vô tình gây ra ảnh hường đến bạn.

Có thể người bạn đó chỉ đơn giản lả muốn xem chương trình liveshow kỉ niệm của thần tượng cô ấy hâm mộ lâu năm; có thế bạn trai bị đau đầu từ sáng nhưng vẫn ráng chịu đựng để đi cà phê cùng bạn vì muốn gặp bạn; có thể là con bạn vừa đi học về thì ai đó gọi ra ngoài nên cậu con trai liền vứt cặp sách và áo khoác trên sofa, chưa kịp mang lên phòng thì bạn về và thấy cảnh tượng đó. Chỉ là vô tình như vậy thôi, mà bất ngờ bị chụp mũ hay phê phán, thì bất kỳ ai cho dù là ta cũng không còn muốn mở lòng hay giải thích nữa; rốt cục thì họ cũng sẽ xù lông nhím lên để bảo vệ chính mình.

(Nếu đồ đạc của con lung tung như thế này, khách của mẹ sẽ chuẩn bị đến đây và mẹ nghĩ rằng sẽ không hay khi người ta đánh giá nhà mình bừa bộn như thế này) Mẹ sẽ rất vui nếu con có thế cất đồ cá nhân của con lên phòng riêng.

(Em thấy rằng anh đang không tập trung nghe những gì em nói và nó khiến em buồn chán hơn) vì người em coi trọng có vẻ như không quan tâm đến chuyện gì đang xảy ra với em.

Hoàn hảo!


“Tôi biết mình nên làm thế, vậy nhưng có những lúc tôi không thể nào kiềm chế được và rồi cứ thế mà xả một tràng Thông Điệp về Tôi”. Tôi hiểu điều đó vì chính tôi cũng như vậy, nhiều lần. Tôi cũng không bảo đảm rằng mình sẽ không bao giờ sử dụng tới Thông Điệp về Bạn cho dù giờ đây tôi đã biết cái nào là tốt hơn. Quan trọng hơn cả, đó là sự cân bằng. Vì chúng ta không hoàn hào, nên chúng ta đều có những lúc phạm lỗi; đó có thể là những lúc không kìm nén được và thốt ra những lời phê bình hay trách cứ người xung quanh.

Bí quyết không nằm ở điều bạn biết, mà chính là ở điều bạn làm.

Và khi sự việc đã trót xảy ra như vậy rồi: hãy xin lỗi. Cho họ biết rằng bạn hiểu họ không cố tình làm thế, chỉ đơn giản lúc đó bạn đang trong tâm trạng lo lắng/buồn bực nên cư xử với họ như vậy; và bạn nhận ra là hành động của bạn lúc đó khiến họ không vui như thế nào. Nếu như bạn đã thành thực nhận ra lỗi của bản thân và nói lời Xin lỗi thì tôi tin rằng khả năng tái phạm của bạn cũng sẽ giảm bớt. Rồi biết đâu đến một lúc nào đó, bạn sẽ thuần thục đến mức có thể được trao cho tấm bằng danh dự trong việc ứng dụng “Công nghệ” Thông Điệp về Tôi  trong cuộc sống thường nhật cũng nên. ^^


 

Thế nhưng có những người cho dù mình có nói vậy với họ thì họ cũng vẫn không hành xử một cách đúng mực. Lúc đó tôi phải làm gì? Có thực sự phải dài dòng và nhẹ nhàng với kiểu người ngoan cố như thế hay không?” Thực tế đúng là không phải lúc nào lời ta nói ra sẽ được đáp ứng ngay một cách suôn sẻ; có những khi đối phương vẫn không chịu phối hợp. Vậy có cách nào khác hiệu quả hơn không?

Nếu như bạn đang mang cùng một thắc mắc trên như tôi đã từng; Phần tiếp theo của bài viết sẽ giúp giải đáp điều trên và đồng thời hé lộ Vì sao chúng ta lại cảm thấy tức giận hay bất mãn trong những tình huống như vậy.

1 Comment

By Hang Nguyen
C-H-A-M.COM SỐNG CUỘC ĐỜI BẠN MUỐN.

Chủ đề

Dòng thời gian

Dấu trang của CHAM