C-H-A-M.COM SỐNG CUỘC ĐỜI BẠN MUỐN.

NGƯỜI PHÁN XỬ

N

 *giật tít vậy thôi chứ không liên quan gì đến bộ phim cùng tên đâu nha.

Nhà bác học Einstein nói rằng “Tất cả mọi người đều là thiên tài. Nhưng nếu bạn đánh giá một con cá theo tiêu chuẩn là khả năng leo trèo, thì cả cuộc đời nó sẽ sống và tin rằng đó là một điều ngu ngốc”.

Bản thân chúng ta khác biệt, chứng kiến những điều khác nhau, có những kinh nghiệm khác nhau và có những bối cảnh sống khác nhau. Vậy nên so sánh bản thân với người khác chẳng khác gì đem con cá ra so sánh với con khỉ. – Sara Davies

 

 Người phán xử tối cao

Mọi lời đánh giá, toàn bộ chúng, rốt cuộc đều quy về một hướng-một lời đánh giá mà chúng ta áp lên chính mình” -Lynne Forrest

Một số người tốt bụng nhận xét tôi nhỏ nhắn dễ thương. Một số người hài hước thì nói rằng “chiều cao của tôi tính từ đầu lên trời”. Còn một vài người thẳng thắn hơn chỉ đơn giản nói là tôi LÙN (in hoa để thấy là tôi có quan hệ thù oán với cái từ này thế nào ^^).
Về mặt toán học, tôi cao 1m46.
Khi viết những dòng này, tôi đang trong một tư thế rất thoải mái bàn luận về ngoại hình của chính mình; mặc dù vậy mọi chuyện đã từng không được ổn trong một thời gian dài-đằng-đẵng.

Bắt đầu từ khoảng những năm cuối cấp 2, trong khi những bạn bè cùng trang lứa thì không ngừng cao lớn hơn, thì cơ thể tôi bắt đầu từ chối tiến hóa “theo chiều dọc” . Bạn bè thì có đủ kiểu, có đứa thì hớn hở ra đứng bên cạnh để so đo chiều cao với tôi rồi buông lời trêu đùa hài hước nào đó, đứa nào mạnh miệng hơn thì thêm thẳng chữ “lùn” sau tên để sáng tạo nickname mới cho tôi. Ở trường là vậy. Về nhà thì bỗng nhiên tôi được vinh hạnh trở thành “hình mẫu lý tưởng” cho mấy đứa trẻ con đang trong tuổi ăn tuổi lớn, “sắp cao bằng chị Hằng rồi”, “cao hơn chị Hằng rồi”… Tôi còn nhớ dai như thế này cũng đủ để hiểu phần nào mức độ “ám ảnh” của những lời nói đó đối với tôi đến tận thời điểm này phải không?

Tôi thực sự tin rằng những phát ngôn ấy không thể hiện ác ý, hay tâm địa xấu xa của người đó, có thể đối với họ chỉ là câu nói vu vơ hay trò đùa vô hại,..Thế nhưng dần dần tôi nhắm đôi mắt lại, nhìn bản thân mình từ con mắt của người khác. Tôi bắt đầu tin rằng chiều cao của mình là một điều thua kém. Đồng hành với niềm tin chắc chắn đó là sự buồn phiền, là nỗi bất mãn vì sao mình lại có khiếm khuyết này. “Ước gì mình chỉ cần cao hơn dù chỉ 5 cm thôi cũng sẽ tốt biết mấy, mình sẽ vui vẻ hơn và chắc chắn sẽ không bị ai nói như vậy nữa.” Rồi tôi đâm ra khó chịu và để bụng những lời đánh giá ấy, và cả tác giả của chúng nữa. Tôi ghét cách mọi người bàn luận về ngoại hình của mình.

Nhưng, có một điều thật khó hiểu mỗi khi tôi nhìn người phụ nữ yêu quý bên cạnh mình.

Hai mẹ con chúng tôi được nói giống như hai chị em, có lẽ vì đều nhỏ người. Nếu xét về chiều cao thì thực ra tôi hơi nhỉnh hơn một chút, nhưng sao lạ kỳ vì trong mắt tôi mẹ chưa bao giờ bất mãn hay mặc cảm về chiều cao của mẹ. Tại sao vậy nhỉ?

Tôi: Mẹ trước có bị nhiều người nói là thấp không?
Mẹ: Có chứ.
Tôi: Vậy mẹ có nghĩ ngợi gì hay bị ảnh hưởng bởi những lời nói như vậy không?
Mẹ: Không. Có thể họ chỉ nói cho vui thôi, với lại mẹ cũng chẳng có thời gian để mà suy nghĩ về mấy lời nói đó, mẹ còn cần lo cho gia đình của mình nữa.
Tôi: Cho dù vậy, mẹ cũng không nghĩ ngợi gì ngay lúc người ta nói mình như vậy ạ?
Mẹ: Mẹ không.
Tôi: Vì sao ạ?
Mẹ: Vì người ta nói sự thật, mình là như thế này. Hơn nữa mẹ thấy là có một cơ thể lành lặn và khỏe mạnh là một điều may mắn lắm rồi.

Và rồi tôi nhận ra: Quyền năng phán xử tối cao nhất chưa khi nào được trao về tay một người nào khác.

 

Chuẩn mực là một lời nói dối

Cùng một sự việc nhưng đối với những cá nhân khác nhau sẽ được nhìn nhận hay đánh giá theo những cách khác biệt.

Được sống và gắn bó với một nền văn hóa khác biệt trong một quãng thời gian dài, tôi càng thấm thía được cái gọi là chuẩn mực hóa ra chẳng chuẩn một chút nào (!) Bản thân là người Việt Nam, tôi nhận thức rằng một người phụ nữ đẹp sẽ cao ráo, thanh mảnh nhưng vẫn có những đường cong nữ tính “thắt đáy lưng ong”. Đơn giản từ chính đặc điểm của tà áo dài truyền thống, chúng ta dễ dàng hình dung ra được một nét đẹp chuẩn mực là như thế nào.

Tại nơi mà tôi đang sinh sống và làm việc, để hiểu được đâu là ngoại hình đẹp không hề khó. Không thiếu gì từ tạp chí, cho đến những câu chuyện mà cánh đàn ông bàn tán với nhau, hay thậm chí trong cả những cuộc đối thoại giữa chị em trong cùng công ty chúng tôi-  hình ảnh một người phụ nữ đúng chuẩn “mình hạc xương mai”. Mọi người xôn xao bàn tán về những phương pháp giảm cân theo khẩu hiệu “Gầy, gầy nữa, gầy mãi”. Nhưng trong mắt những cô nàng học sinh người Ấn Độ tại ngôi trường tôi đang làm việc thì trông “chẳng có tí sức sống nào” , “gì mà gầy tong teo”. Họ là những cô gái đến từ một đất nước nơi những đường cong đầy đặn được tôn vinh.

 Hãy nghe tiếng nói của cộng đồng lớn hơn.

Một trong những khái niệm bắt nguồn từ Tâm lý học Alder, cho rằng chúng ta thuộc về một cộng đồng vĩ đại hơn nhiều trải trên trục thời gian từ quá khứ đến tương lai”, “thậm chí toàn bộ vũ trụ”, vậy nên chúng ta không nên bó buộc giá trị của mình trong một tập thể hay một cộng đồng nhỏ bé nào đó như gia đình, công ty, quốc gia,…

Áp dụng lý thuyết này vào chính lối suy nghĩ thế nào là chuẩn mực của cái đẹp, cùng với những kinh nghiệm cá nhân tôi càng nhận ra cái gọi là chuẩn mực gì đó chỉ được đánh giá dựa theo cảm nhận của một (vài) cá nhân hoặc của một cộng đồng nhỏ bé mà thôi. Vẻ đẹp đến từ sự đa dạng.
Không đủ xinh đẹp?
Không đủ tài năng?

Rốt cuộc thì chúng ta là con người chứ đâu phải một thứ hàng hóa gì mà cần tiêu chuẩn ISO 9001 để đánh giá xem ta có đủ chất lượng hay không cơ chứ?

 

Chủ nghĩa hoàn hảo

Ta đang sống trong một thế giới có vẻ như tôn thờ một thứ tôn giáo, một thứ chủ nghĩa mới đầy ma lực và hấp dẫn mang tên Hoàn Hảo.

Qua lâu rồi cái thời mà ta được đặt lên bàn cân với “con nhà người ta”, cái thời mà ta chỉ trầm trồ với cô bạn cùng lớp được tặng, hay ghen tị với đứa trẻ sát vách, … Hiện tại thì kỹ thuật so sánh đã được nâng lên một tầm cao mới nhờ sự thống trị của mạng xã hội. Bất kỳ điều gì đang được trình diễn trên sân khấu của mạng xã hội đều thật kỳ diệu và Hoàn Hảo. Bởi vậy chính trong xã hội này, ta dễ dàng bị mắc kẹt bởi mặc cảm thua kém, cảm thấy mình chẳng làm được gì ra hồn so với những con người hoàn mỹ ngoài kia.Sẽ thật là tốt nếu như đó là động lực giúp bạn cố gắng hơn nữa để đạt được thành công. Nhưng tiếc thay, những suy nghĩ như trên thường mang tính tiêu cực nhiều hơn là tích cực, ăn mòn bạn từ bên trong và dần dần di căn như một tế bào ung thư.

Quyền năng phán xử tối cao nhất chưa khi nào được trao về tay một người nào khác. Ngoài Bạn. Bạn chính là Người Phán Xử Tối Cao. (Mặc dù mức phủ sóng không bằng Phan Quân, thế nhưng độ sát thương và nguy hiểm thì cũng không thua kém. ^^ )

Với người này bạn có thể tốt, với người kia bạn bình thường, với người khác nữa bạn tầm thường. Hoàn toàn là quyền của họ, là việc của họ khi họ phán xét bạn cho dù bạn có chấp nhận điều đó hay không. Thế nhưng nhìn nhận, hay quyết định mức độ ảnh hưởng của những đánh giá đó như thế nào hoàn toàn nằm ở bạn. Nhớ rằng: Bất kỳ lời đánh giá nào nếu thuộc về người không-thuộc-ngôi-thứ-nhất, kể cả những người vô cùng thân thiết hay gia đình cũng đều không được phép trở thành vũ khí để bạn tấn công chính mình.

Đáng sợ nhất không nằm ở những người khác đánh giá hay nói về bạn.

Đáng sợ nhất là: Bạn nghĩ gì về chính mình?

 

Kết

Ngoại hình của tôi là một sự thật khách quan, điều mà tôi khó lòng thay đổi. Nhưng may mắn là suy diễn hay gán giá trị nào cho nó hoàn toàn thuộc về chủ quan, là kịch bản mà tôi toàn quyền được đạo diễn. Tôi của trước đây đã lựa chọn vin vào những lời người khác nói, sinh ra một cái tôi ngầm phản kháng và chối bỏ chính bản thân mình, luôn mang theo một mặc cảm cho rằng mình thua kém. Điều có lẽ đã tạo nên những khoảng màu xám trong quá khứ.

Tôi hiện nay khá hài lòng và tự tin với bản thân mình (dù đôi lúc vẫn hơi đãng trí quên mất khái niệm self-love); tự tin cả với những thiếu sót của chính mình, mở ngoặc đơn bao gồm cái tính đãng trí trên kia đóng ngoặc, bởi tôi biết mình còn cơ hội để cải thiện và tiến bộ hơn nữa.

Chuyện đã đổi thay như thế nào?
thể là khi tôi quyết định dừng lại, suy nghĩ về những điều gì thực sự khiến mình hạnh phúc để giữ lạiTối Giản.
Có thể là khi tôi nói lời cảm ơn với tất cả những gì tôi đang có đượcBiết Ơn.
Cũng có thể là khi tôi nhắc bản thân mình thử thay đổi góc nhìn mỗi khi một điều không hay nào đó xảy raTư Duy Tích Cực.

Cho dù là gì đi chăng nữa,

TÔI THAY ĐỔI VÌ TÔI MUỐN THẾ.

 

1 Comment

  • […] Được sống và gắn bó với một nền văn hóa khác biệt trong một quãng thời gian dài, tôi càng thấm thía được cái gọi là chuẩn mực hóa ra chẳng chuẩn một chút nào (!)… Cái gọi là chuẩn mực gì đó chỉ được đánh giá dựa theo cảm nhận của một (vài) cá nhân hoặc của một cộng đồng nhỏ bé mà thôi. – Người phán xử […]

By Hang Nguyen
C-H-A-M.COM SỐNG CUỘC ĐỜI BẠN MUỐN.

Chủ đề

Dòng thời gian

Dấu trang của CHAM